Í sökkvandi hagkerfi Grikklands mótmæla ríkisstéttir niðurskurði og versnandi kjörum. Lausn hinna stéttvæddu stétta er að leggja niður vinnu, mótmæla Ástandinu. Íslendingar eru ekki ókunnir sömu vandamálum og Grikkir eiga við að etja nema hvað hér sóttu hinir stéttlausu og grímuklæddu andhugsjónamenn að þingræði og þjóð með ofbeldi og eldhúsáhöldum.Þó svo peningakreppur eða ábyrgðaleysiskreppur teljist tæplega til nýjunga virðist lausnin við þeim ávalt vera sú sama. Aukin afskipti möppudýra af frjálsum og framtaksömum einstaklingum. Á einhverju verða haugsugurnar að lifa en verst er hvað þeim fjölgar með hverri kreppunni. Kórvilla vinstrimanna er að skipta einni gerð ábyrgðaleysis út fyrir aðra. Einkavætt bankakerfi með ríkisábyrgð, ríkisvöxtum og ríkisgjaldmiðli er engu betri en ríkisbankar í hagsmunaklóm atvinnu-pólitíkusa. Á sama tíma og pólitíkusar plotta upp nýtt „bankasýslukerfi“ hrópar almenningur á lausnir við kreppunni og eflaust kreppum almennt, því ástandið svíður og ekki síst hjá þeim sem áður hafa gengið í gegnum slíkar þrengingar.
Sjálfur á ég engar alhliða lausnir við kreppum, ekki frekar en hver annar og allra síst vita hagfræðingar hvað gera skal. Þá er ég ekki heldur viss um að kreppur séu endilega af hinu slæma því þær leiðrétta vondar stefnur, kenna okkur að öll lán þarf á endanum að greiða og að hver og einn uppsker eins og hann sáir. Kreppur í efnahagslífinu eru jafnan álitnar af hinu slæma og eins og með flest hið vonda í samfélaginu, hvort sem það eru kreppur eða stríð, er tilhneiging að telja slíkt ástand til slæms ásetnings vondra manna, sem allt gera í gróðaskyni. Þetta er hættuleg kredda sem leiðir einungis til aukins ábyrgðaleysis í enn hærri hæðum ríkisafskipta.
Það vill oft gleymast hvað samfélagið er flókið fyrirbæri þar sem þúsundir ef ekki milljónir ákvarðanna eru teknar á hverri stundu. Það er engum einum, tveimur eða fleirrum fært að sjá fram í tímann. Hvað þá um að leggja á ráðinn um að kollvarpa heilu hagkerfunum um allan heim. Spákaupmennska er nákvæmlega það sem hún segist vera, Spákaupmennska, þar sem einstaklingar reyna að meta eftir bestu getu horfur markaðarins og illa rekin fyrirtæki hvort sem það eru bankar eða videóleigur endast aldrei lengi í rekstri. Öðru máli gegnir um illa ígrundaðar ákvarðanir stjórnmálamanna, þær fylgja okkur lengur og með meiri afleiðingum. Ástandið er ekki síst slíkum ákvörðunum að kenna og nú í skjóli kreppunnar eða Ástandsins er verið að leggja enn þyngri byrðar á herðar okkar í viðleitni pólitíkusa að finna lausn við Ástandinu.
Lausn frjálshyggjunnar er ekki lausn frá kreppum heldur tækifæri til að lágmarka kreppur. Tækifæri sem hverjum og einum er fært í hendur. Tækifæri sem grundvallast á einni af grunnstoðum frelsis, nefnilega ábyrgð. Ábyrgð sem fólgin er í því að hver og einn einstaklingur beri ábyrgð á sjálfum sér og sínu fjárræði. Frjálshyggja er nefnilega ólík öðrum stefnum að þessu leyti hún býður einfaldlega ekki upp á eitt svar, einn sannleika eða eina tiltekna aðferð. Í frjálsu samfélagi eru margar tilraunir í gangi og margar kenningar á sveimi, enginn einn gjaldmiðill hentar öllum, engin ein vaxtastefna eða eitt algilt rekstrarform.
Vilhjálmur A. Kjartansson.